Friday, March 13, 2015

Vullnet Mato - MËKATI ME FRYMË PARAHISTORIKE














Vullnet Mato

MËKATI ME FRYMË PARAHISTORIKE
                                         Poemë

Femra ishte krijesa hyjnore
që solli jetën njerëzore mbi tokë.
Femra solli dashurinë dygjinore
dhe bashkëjetesën në çift.
Femra solli amësinë e fëmijëve,
nga lashtësia deri sot.
Femra solli lidhjen mes gjaqeve,
në familje dhe farefis.

Femra solli mjetet kulinare,
dhe shijet e ushqimit të gatuar.
femra solli ngrohtësinë e banesës,
dhe pastrimin higjenik.
Femra solli rregullin dhe arredimin
në shtëpinë e banuar.
Femra solli bukurinë e gjallë,
Dhe gjithë arsenalin kozmetik;

Femra solli larminë e ngjyrave
dhe modelet e veshjeve trupore.
Femra solli zërin e ëmbël
në jehonat e këngëve lirike.
Femra solli shkathtësinë e kërcimit 
në vallëzimet me ritme gazmore.
Femra solli muzën e frymëzimit
në të gjitha krijimet artistike.

Femra ka qenë këshilltarja
me afërt dhe më e mira,
te veshi i mbretit, perandorit,
presidentit, komandantit,
duke zbutur zemërimin e furishëm
në situata të vështira,
aq sa vlera e saj ka kaluar  
atë të floririt dhe diamantit;

Megjithatë femra ka qenë më e shitura
dhe e shkëmbyera skllavërisht,
më e flijuara nga besimet e lashta,
për ndaljen e fatkeqësive,
më e dhunuara në trupin e saj,
deri në zhdukjen fizikisht,
më e shpërfillura nga kanunet
dhe nga kuvendet e pleqësive.

Femra ka qenë viktimë dhe për
instinktit e shtatzënisë natyrore,
më e turpëruara, më e përbuzura
me epitetin e rëndë, kurvë,
më e përgjuara nga sytë dyshues,
në mjediset shoqërore,
më e përfolura e shpifjeve
dhe thashethemeve nëpër rrugë;

Femra ka qenë më e izoluara
brenda mureve të shtëpisë,
më e penguara për të zgjedhur
bashkëshortit e saj jetësor,
më e goditura nga fanatizmi,
më e sulmuara prej xhelozisë,
më e plagosura në shpirt,
më e pafjetura e gjumit natësor.

Miliona femrave u është vrarë  
ndjenja e dashurisë vrazhdësisht,
nga skllavopronarët lakmitarë,
për të shfryrë epshet mbi robëresha,
nga sulltanët e uritur seksualisht
për të pasur hareme të poligamisë,
nga diktatorët imoralë, për të abuzuar
me pushtetin mbi vajza virgjëresha;

Nga pushtuesit e huaj, për të zbrazur
dufet e luftërave mbi gra martire,
nga maniakët, për të përdhunuar
dhe vrarë viktima femërore,
nga paranojakët hakmarrës,
të shpërfillur për shëmtimin e tyre,  
nga tutorët, për të fituar para
në shtëpi publike dhe semafore.

Qëkur janë krijuar institucionet
për drejtësi të siguruar me ligje,
femra ka qenë kryeviktima
në të gjitha konfliktet e gjykimit.
Qëkur është krijuar ideja
dhe ndjesia e frikës nga rreziqet,
femra ka qenë më e frikësuara
dhe më e rrezikuara prej krimit.

Ndryshe nga meshkujt shëtitës
larg dyerve të shtëpive,
pa pasur asnjë frikë femërore,
deri në orët pas mesnate,
femra, frikën mashkullore
nga keqpërdorja agresive,
e ka pasur në cipën e lëkurës
dhe në rrahjet e zemrës delikate.

Paniku i përhershëm mashkullor,
ka qenë padrejtësia më kronike,
qëkur u krijua jeta e mbirë
nga fara e njeriut në bark femre
dhe vijon të ekzistojë, si atavizma
me frymë parahistorike,
që nuk ndalet as me ligje,
as me dënimet më ekstreme...  

Vetëm kur të fshihet nga truri
i çdo mashkulli të sapolindur,
koncepti i pronarit të femrës,
që nxit këto mëkate të madha tokësore,
kur dashuria e saj mos të quhet
turp, krim, e ndjenjë e ndrydhur,
atëherë dy gjysmat e kësaj bote,
do kenë arritur barazi të plotë gjinore;

Atëherë lulja femërore e njerëzimit,
do ketë çelur tërë petalet e veta,
do të ketë shpalosur gëzimin
më të paimagjinuar e më të paparë,
që nga syri i shpellarit të egër,
deri te homosapiensi, ku do kulmojë jeta,
në të vetmin planet të banuar
të sistemit tonë planetar...

Atëherë, gruaja dhe burri,
si Toka dhe Dielli të zbuluar nga retë,
do të jenë pozicionuar krejt natyrshëm,
në një sistem graviteti,  
ku secili do ndjehet njësoj i barabartë
në orbitën e gjinisë së vet,
por në lidhje dashurie të ndërsjellë,
dhe të pashkëputur nga njëri-tjetri...

Wednesday, January 21, 2015

Vullnet Mato - MOS MË LER VETËM, O GRUA!














Vullnet Mato

MOS MË LER VETËM, O GRUA!

Të kam njëzetekatër orë
në dhoma e në shtrat shtrirë.
Profili dhe imazhi yt
më fle e më zgjohet brenda trurit.
Hera-herës më ngjan vetja
si bërthama e një fruti të arrirë,
teksa ti më ke mbështjellë
me ëmbëlsinë e tulit...

Herë të tjera më duket
sikur më ke burgosur lirinë
për të shijuar fruta të tjera
të ëmbla të kësaj bote.
Por shpejt ndjej se shpirti
më humbet krejt qetësinë,
kur zgjatet koha trishtuese
që sjell mungesa jote...

Ti ike te njerëzit e fisit
në largësi tre-katër male.
Dhe kur erdhi nata monotone
me shurdhimin e vetmisë,
shtëpia u mbush gjithandej
me një mungesë të madhe, 
sikur shirat përmbytën dhomat
me ujërat e fshehtësisë.

Pyeta veten si mund të vinte dita
pa zërin tënd këngëtar?
si mund të kalonte nata ime e gjatë
duke qenë fare vetëm?
A do të vinte prapë marsi
me lulet dhe zogjtë shtegtarë?
A do të binte sërish nëpër dhoma
ylberi yt që ngjyros jetën ?

Kjo zemra ime
ka filluar të ruaj në kujtesën ritmike,
faktin se pa ritmin e frymëmarrjes tënde
në distancë të afërt,
mund të mbetet pa gjak,
dhe me venat krejt anemike.
Ndaj të lutem shumë,
mos më lër vetëm as ditën, as natën!...




Friday, December 5, 2014

Vullnet Mato - PENG NË SYTË E NJË GRUAJE














Vullnet Mato

PENG NË SYTË E NJË GRUAJE

Një grua e panjohur, te stolat në park,
më kundroi gjatë me vështrim të fiksuar...
Mendova se ruante nën vetullat me hark,
ndonjë njohje rasti, nga koha e shkuar.

Por, nën grimin e faqeve të sheshta,
zbulova format e vajzërisë së hershme,
dhe në sy, ato shkëndijat të fshehta,
që shkrepnin vetëtima të mistershme.

Për disa çaste në fytyrat tona memece,
u end malli i pasionit rinor të ringjallur,
duke frenuar zjarrin e gjakut në heshtje,
nga ndonjë vrull i vështirë për t’u ndalur.

Kuptohej, se tani ëndrrat e saj qiellore,
ishin kthyer në tokë me reshje zhgënjimi
dhe e penduar për ndjenjat e saj vajzërore,
ajo ndjeu befas zgjimin e pasionit të fillimit.

Desha t’i flas, pa drojën e dikurshme,
të ndrydhur nga rrethanat e viteve larg.
Madje ajo bënte përpjekje të dukshme,
të rindizte fitilin e barutit që na u lag...

Vazhduam me sy të ndezur, disa minuta,
siç bënim atëherë për të gjetur një rast,
kur shpërthimi priste duart e saj të buta,
të zjarronin fitilin plasës nga çasti në çast.

Por nuk patëm vendosmërinë zjarrmëtare,
të kohës, kur baruti i thatë s’na shpërtheu.
Se tani predha jonë do ishte shkatërrimtare

edhe po ta zbulonim të ndryshkur nga dheu...   


Sunday, November 23, 2014

Vullnet Mato - PSE QANTE E QESHTE GRUAJA PA SHKAK














Vullnet Mato

PSE QANTE E QESHTE GRUAJA PA SHKAK

Ajo qante befas
sikur të ishte fëmijë.
Qante herë pas here
pa shkak të kuptuar.
Kujtohej se me burrin
bënte pak dashuri,
dhe lotët i binin çurg
si rubinet i liruar.

Pastaj kur ai i tha:
 “S’je më tërheqëse,
vitet ta kthyen pamjen
në shëmtim!”
Ajo ia priti:
“Më marrsh të keqen!”
dhe lotoi gjithë natën,
gjer në agim...

Një burrë tjetër i tha:
“Je tmerrësisht e bukur!”
dhe ajo papritmas
hapi krahët si zog.
Në mbrëmje i dha atij
një të puthur,
dhe trupin, kur i shoqi
bridhte me shokë.

Pastaj gjatë javës
ajo qeshte pa shkak,
qeshte dhe fluturonte
me këmbë e me duar.
Pse qan e qesh
gruaja pa shkak,
vështirë e ka burri
për ta kuptuar...





Thursday, November 20, 2014

Vullnet Mato - BUBULLIMAT E GJOKSIT TË NËNËS
















Vullnet Mato

BUBULLIMAT E GJOKSIT TË NËNËS

Isha vogëlush, afër moshës së një djali
dhe koha e krismave të tmerrshme ishte.
Në qiell, disa korba me krahë metali,
lëshonin mbi tokë glasa shpërthyese.

Nëna lau teshat me finjë nga hiri i zjarrit
dhe i vuri të thahen mbi shkurret e lumit.
Mashtruar nga ngjyrat dhe tymi i kazanit,
korbat u shfaqën befas me mitralime sulmi.

Vinin rrotull qiellit, sharronin degët e gurët 
dhe tym e pluhur u bë gjithçka përqark...
Nëna më rrëmbeu, si skifteri zogun e pulës,
më mbështolli me trup, më futi prapë në bark...

 “E mjera unë, do më vrasin djalin!”gulçonte,
me frymëmarrje të thellë strukur nën shkurre
dhe zemra në gjoks me gjëmim i bubullonte,
sikur te daullet e veshit më binte një daulle.

Atë daulle alarmi, të heshtur larg ndër vite,
kujtoj me mall, kur shoh fëmijë të asaj moshe...
Oh, gjoksi i nënës me bubullima të dridhshme,
kish brenda të gjitha dhembshuritë e kësaj bote... 



Wednesday, October 29, 2014

Vullnet Mato - Ç’MË THUA, Ç’MË THUA ?














Vullnet Mato

Ç’MË THUA, Ç’MË THUA ?

O, sa shpejt po më ikën dita tek ti!...
Dielli më fluturon si zog pendëverdhë...
Mbeta, i magjepsur me ty në dashuri,
si nën hijen e këndshme të fikut në verë.

Ke ulur për mua të gjitha degët e tua,
aq sa lash nën hije krejt kohën time ...
Bëj të iki nga ëmbëlsia e pemës që dua,
po asnjë nga gjymtyrët nuk më bindet.

Me thërresin shumë zëra diku tutje,
më thonë, eja, pra, eja se mbete prapa!...
Po ti më ke mbuluar me gjethe puthjesh
që s’më lëshojnë kurrsesi pa ikur vapa.

Më lësho, se dielli pendëverdhë u bë pendëblu,
ndriçojnë tashmë vetëm kokrrat e tua!...
Të rri akoma pranë teje, të mbetem këtu?...
Ç’më thua, moj pemë e dashur, ç’më thua?

Ç’më thotë fiku i çarë i buzëve të tua?...

Tuesday, July 29, 2014

Vullnet Mato - ZANA E BJESHKËVE















Vullnet Mato

ZANA E BJESHKËVE

Kisha ëndërruar dikur,
në moshën rinore,
të bëhesha dhëndër
me një zanë bjeshke.
Dhe si ylber harkuar
mbi malet mjegullore,
kërkoja imazhin e saj
në purpurime vjeshte.

Zbrita te mrizi,
me lentën e qiellit në duar,
të dalloja sytë e saj
me valëzim të kaltër.
Lisat e moçëm më thanë,
zana e fundit qe martuar,
para pak kohëve,
me një princ të largët...

Atëherë psherëtiva,
sa më erdhi logu vërdallë:
Ah...fati im qenka shituar
nga zanat e bjeshkëve
dhe zemra ime e përgjëruar
për atë bukuri të rrallë,
s’ka për të provuar
dashuri tjetër gjer në vdekje!...

Po si do mund ta ngrysja
beqar të gjithë jetën,
pa gjetur bukurinë
e një zane të pamartuar?
A ndofta s’do të kishte
më kurrë një femër tjetër,   
aq të magjishme
si ajo zanë e ëndërruar?...

Nga pikëllimi i thellë,
lëshova sytë e përlotur
në rrugën e lagjes së vjetër,
me gurishte asfalti.
Atë çast dora adoleshente
e një fqinje të vogël,
më fshiu lotët me ca gishta,
si fasha mëndafshi...

Kur vështrimi i turbullt
m’u kthjellua krejt te sytë,
ajo buzëqeshi ëmbëlsisht
dhe më puthi në faqe...
Po ku ishe, moj zanë e vogël,
me shpirt kaq të dëlirtë?
Mos vallë zbrite nga bjeshkët,
për mua në këtë lagje?!... 








Raimonda Moisiu - PULËBARDHA














Raimonda Moisiu

PULËBARDHA

Kap kokën me dy duar,
Këtë mëngjes të bardhë,
…Ndërsa përpara syve,
Kalon një pulëbardhë…
Përse dhe unë s’të putha,
Përse?...qoftë dhe një herë?
Pulëbardha po kalon,
Të gjejë tjetër pranverë...
Ish- gjysmë errësirë,
E një tjetër bote, qetësi,
Oh, bluzën si s’e zhvesha?
Veç shpirti im e di...
Në zemër më përvëlonin,
Dy buzët si mëndafsh,
Tek mërmërinin : “Shpirt..",
më puth me tëndin afsh!"
Më shihje si sheh nënën,
Foshnja me përgjërim,
Buzët te qafa derdhnin,
Kaq lule – papushim..
Gjer të vdes s’i harroj,
Oh, vështrimet e tij,
Përulur para meje,
Ai, shenjti im.
Ashtu si Jezu Krishti,
Shihte nënën e tij,
Me ata sytë e zinj,
Ai shihte gjinjtë e mi.
Këmbë njeriu nuk kishte,
Dhe ishte gjysmë terr,
Pse heshtën këto fjalë,
Dashuri humbur në erë...
“Qëndro edhe për pak”,
Është thënë miliarda herë,
Por ngjan apo nuk ngjan,
Pranvera me pranverë?
Tani …iku pulëbardha,
Në qiellin e paanë,
Distanca nga dritarja,
Me dete e oqeanë..
Me krahë pulëbardhash hëna,
E vështroj si e marrë,
Muzgu si fëmijë i humbur,
Ja …iku duke qarë...
Muzgu i atij çasti,
Shkoi e s’kthehet më,
Veç rrahje zemre kish,
Asnjë tjetër zë.
O det …ujra të njelmëta,
Për jete na keni ndare?
O ujra blu pa fund,
Veç hënën keni far'....
“Na pret të dy,
Na pret të dy,
Një gur,
Një kryq,
Mbi varr”



Kostaq Duka - SYTË E DASHURISË












Kostaq Duka


SYTË E DASHURISË

Shiko në sytë e mi
(akoma nuk kanë zënë perde)
irisin e kam në ngjyrën jeshil,
në qiellin e vrenjtur të bebëzës
(kur shpirti breron shi)
shkreptijnë rrufetë,
kur jam i qetë
asgjë nuk zbulon
si në të bardhën fletë
ku mendimi ende mungon,
(s' janë shpallur as gëzimet
as urrejtjet),
mos shiko në syt' e mi kur fle
se më tremb ëndrrën,
prit kapakët e mi t' i ngre
të shohësh aty fytyrën tënde,
të shohësh dy syt' e tu
në dy liqenza mali
veshur me mjegull malli.


Agim Gashi - A MË DËGJON OR BIR…















Agim Gashi

A MË DËGJON OR BIR…
 (Bisedë me Ninel Gashin)

Ndoshta ta prisha gjumin e qetë or bir i babës
Ti njësh me dheun e t’parëve je ba
Ma mirë si t’vrau dora e shkjaut
Se babën tënd dora e vetë shqiptarëve
Janë turrur copa copa
Për së gjalli me më nda….
Shpirtin prej rrashtash përdhunshëm
Duan t’ma shkulin….
Ç’farë urrejtje t’madhe mbi ne paskan pas….
Ti përkundesh n’djepin e dheut n’ëndrrat e përjetshme
E hija e vdekjes pa mëshirë ndeshej me mua
Deshte që pran teje t‘më kthente sa më parë
Telat e sharkisë u ndryshkën
M’ka marr malli të t’puth njëherë o bir
T’shoh si pëllumb i bardh n’hapsirë duke fluturuar.
Luten për ditë që babën tënd ta shohin të vdekur
Shkumëzojnë si hijenat me gjakun tim me u ngi
Por lëkurën time, qenëve duan me ia hedhur,
Se na të dy jetën ja falëm lirisë….
Portreti yt është kompozuar me tingujt sharkisë
N’mes çakejsh si i krisur po hedh valle
Edhe djallit ia merrka hija e tradhëtisë
Fli i qetë or bir
Se edhe gjysmë i vdekur me ta po përballem…


Wednesday, July 9, 2014

Vasil Tabaku - VETEM PUTHJA












Vasil Tabaku

VETEM PUTHJA

…dhe ishim vetëm
Unë dhe pema…
Nga larg
Dëgjoja
Flatrat e zogjve
Te rrëmbenin qiellin…
Bota
Kishte veshur
Dritën e pangjyre te Hënës
Papritur
Erdhi puthja
Me mori për dore
Drejt magjisë se dhimbjes…
Nga dita
E puthjes se pare
Dhe gjer tani
Digjem ngadalë
Mes zjarre buzësh
Dhe fjalësh te pathëna…
Nga te gjitha dhimbjet
Dhe nga gjithçka
Ne jetën time
Ka mbetur vetëm puthja…